LÀM THẾ NÀO ĐỂ THAY ĐỔI QUAN ĐIỂM CỦA BẠN VỀ THẤT BẠI?

1. Thất bại luôn hiện hữu xung quanh chúng ta và chúng có thể là điều cần thiết

Bạn có biết rằng ứng dụng dự báo thời tiết 10 ngày hoặc lâu hơn chỉ đúng khoảng một nửa thời gian? Tỷ lệ thất bại lâm sàng của các loại thuốc được thử nghiệm trong pha II lên đến 81%? Hay Michael Jordan đã bị đuổi khỏi đội bóng rổ trường trung học vì huấn luyện viên của anh ấy nghĩ rằng anh không có đủ tài năng.

Tuy nhiên như bạn đã biết, các công ty dược phẩm vẫn tồn tại, ứng dụng dự báo thời tiết vẫn hoạt động và Michael Jordan vẫn là một huyền thoại trong làng bóng rổ thế giới.

Làm thế nào mà một số người có thể liên tiếp đối mặt với thất bại, tiếp tục cố gắng để trở thành người không thể thiếu? Dù chúng ta rất ghét nghĩ về nó, nhưng thất bại là điều cần thiết để bất cứ ai hay điều gì đạt đến đỉnh cao. Nó là phương tiện để hoàn thiện các kỹ năng của bạn. Hơn nữa, đôi khi các giải pháp không hoàn hảo là giải pháp duy nhất mà chúng ta có và chúng vẫn có giá trị.

Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi chúng ta không bao giờ thử làm bất cứ điều gì vì sợ thất bại? Một số người phải vật lộn với nỗi sợ thất bại lấn át tâm trí cũng như mong muốn thử những điều mới… Đặc điểm này có thể trở thành gánh nặng, ảnh hưởng đến mọi mặt của cuộc sống. Có lẽ bạn sẽ ngạc nhiên khi biết có bao nhiêu người trong chúng ta phải vật lộn với điều này.

Một cuộc khảo sát từ vài năm trước đã phát hiện ra rằng thất bại là nỗi sợ hãi hàng đầu của con người, hơn cả sợ ma, chuột, nhện hay độ cao... Có đến 31% người Mỹ sợ thất bại, và 49% người được hỏi nói rằng “Đó là rào cản lớn nhất khiến họ không đạt được mục tiêu hay thậm chí là nghĩ về mục tiêu của mình”.

Trước khi chúng ta đi sâu tìm hiểu một số cách để chinh phục nỗi sợ thất bại, dưới đây là một số biểu hiện chứng tỏ nỗi sợ thất bại lớn một cách bất thường:

Bạn sợ hãi khi phải nói trước đám đông, ngay cả khi đó chỉ là đồng nghiệp của bạn.

Ý nghĩ thất bại khiến bạn phải đánh giá lại khả năng và kế hoạch tương lai của mình.

Bạn không thể ngừng việc suy nghĩ "điều gì sẽ xảy ra nếu", ngay cả khi bạn đang cố gắng hình dung về một tương lai lý tưởng.

Bạn dành quá nhiều thời gian để suy nghĩ về nhiệm vụ phía trước thay vì thực sự làm điều gì đó.

Bạn trì hoãn rất nhiều.

Bạn thường nói với mọi người rằng bạn có khả năng thất bại, chỉ để giảm kỳ vọng của họ về bạn.

Nỗi sợ thất bại khiến bạn nghĩ rằng những người có quan điểm mà bạn coi trọng sẽ từ bỏ bạn.

️ Vậy, bên dưới nỗi sợ này là gì?

Tất cả xuất phát từ sự e ngại bên trong - nỗi sợ xấu hổ bẩm sinh của bạn. Về bản chất, xấu hổ là một sự độc hại biểu hiện ở nhiều cấp độ. Nó bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như gia đình và văn hóa. Sự xấu hổ khác với cảm giác hối hận (giúp chúng ta trưởng thành hơn sau khi phạm sai lầm). Hối hận là hệ quả của hành động của chúng ta, trong khi xấu hổ mang niềm tin rằng chúng ta vốn dĩ là người thiếu sót. Khi xấu hổ, chúng ta cảm thấy rằng mình có điều gì đó sai trái với tư cách con người.

Những đứa trẻ thường xuyên bị la mắng và xem thường bởi chính gia đình hay những người xung quanh thường xu hướng bất an khi trưởng thành.

Khi bị quở mắng, trẻ sẽ cảm thấy hối hận về hành vi sai của mình - điều này là tự nhiên. Nhưng khi mức độ tác động về tinh thần tăng lên theo hướng tiêu cực (lời lẽ thóa mạ, tục tĩu, cục cằn…), ý thức về bản thân của những đứa trẻ này sẽ dần bị xói mòn. Điều này không gợi ra cảm giác tội lỗi cho đứa trẻ mà chỉ khiến chúng dễ bị tổn thương, cảm thấy mình kém cỏi và xấu hổ về chính bản thân.

Tất cả những cảm giác này rất dễ hình thành từ bên trong. Vì vậy, thay vì rút kinh nghiệm từ lỗi lầm để ngày càng tốt hơn, những cá nhân này tiếp tục sống với cảm giác bản thân vô giá trị. Không có gì ngạc nhiên khi tại sao nỗi sợ thất bại lại trở thành một trở ngại lớn như vậy trong cuộc sống.

️2. Làm sao để thay đổi quan điểm của chúng ta về sự thất bại?

Trong trường hợp có bất cứ lý do gì khiến bạn bị đe dọa bởi nỗi sợ xấu hổ thì sau đây là một số điều bạn có thể làm để thay đổi cách nghĩ về việc cố gắng và thất bại:

Ra khỏi vùng an toàn của bạn

Những người sợ thất bại có xu hướng chọn ở trong vùng an toàn của mình. “Bạn sẽ không thất bại nếu bạn không cố gắng” là một suy nghĩ rất nguy hiểm. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu bạn cố gắng? Đối mặt với câu hỏi này là một trong những điều khó khăn nhất, nhưng tin tốt là bạn có thể thực hiện các bước ngay từ nhỏ.

Phải có điều gì đó mà bạn không thực sự thích làm (trò chuyện với hàng xóm, nhờ ai đó ở phòng gym, sang đường một mình...). Để giải tỏa nỗi sợ cho bản thân, bạn hãy cố gắng làm những điều mà mình không thích. Bạn không cần phải thích chúng mà chỉ cần hiểu rằng việc này thực ra cũng không có gì ghê gớm. Hãy liên tục chứng minh cho bản thân rằng việc rời khỏi vùng an toàn sẽ không thể khiến thế giới này sụp đổ. Khi đó bạn có thể thực hiện những thử thách khó khăn hơn mà không còn thu mình vào một góc an toàn nhưng chật chội của bản thân.

Khắc phục nỗi sợ của bạn

Thay vì nghĩ về viễn cảnh sự sợ hãi sẽ nhấn chìm bạn, hãy thử kiềm chế nó bằng cách tự hỏi mình rằng “Liệu thất bại có thực sự là thất bại nếu mình học được điều gì đó mới mẻ từ nó?”

Cách bạn thay đổi quan điểm của mình về nỗi sợ thất bại sẽ mở ra những hướng suy nghĩ mới về vấn đề mà bạn đang gặp phải. Bất kể kết quả như thế nào, bạn sẽ học được điều gì đó có giá trị, vì vậy không có gì phải cảm thấy xấu hổ về thất bại.

“Nếu bạn không bao giờ thất bại, bạn chỉ đang chơi một trò chơi quá dễ so với trình độ của mình… Nếu bạn không thể nhớ bất kỳ thất bại nào của mình trong suốt 6 tháng qua nghĩa là bạn đã không thử thách bản thân bằng những việc đủ khó khăn.” - Eliezer Yudkowsky

Đừng quá bận tâm về những “điều gì xảy ra nếu…”

Một trong những hệ quả lớn nhất gây ra bởi nỗi sợ thất bại là câu hỏi “Điều gì xảy ra nếu…?”: “Điều gì sẽ xảy ra nếu mình thử đi du lịch một mình?”, “Điều gì sẽ xảy ra nếu mình bị sa thải?”, “Điều gì sẽ xảy ra nếu mình không được nhận vào trường đại học đó?”...

Bằng một cách nào đó, chúng ta không bao giờ vượt qua được câu hỏi đó. Nó khiến tâm trí của chúng ta bị đóng băng, để rồi không thể thực hiện bất kỳ hành động hoặc suy nghĩ nào. Sự không chắc chắn ám ảnh chúng ta liên tục như một vòng lặp mãi mãi không có điểm kết thúc.

Thay vì suy nghĩ “Điều gì sẽ xảy ra nếu…?”, bạn hãy hướng đến một câu hỏi duy nhất: “Điều gì sẽ xảy ra nếu tất cả những điều trên trở thành sự thật?”. Việc tưởng tượng ra tình huống xấu nhất sẽ giúp loại bỏ nỗi sợ hãi. Vì khi điều tồi tệ nhất xảy ra nghĩa là không còn gì đáng sợ nữa. Ví dụ, đôi khi thà mất việc còn hơn là mắc kẹt trong một công việc kinh khủng.

Bạn cũng nên nhớ rằng mọi thất bại đều là tạm thời. Bạn chỉ cần cố gắng làm tốt nhất việc của mình và không ngừng lặp lại điều này trong tương lai.

Nguồn: Eric Sangerma/medium