SỰ TÒ MÒ: SỨC MẠNH VÔ HÌNH CỦA TÂM TRÍ VÀ CÁCH GỢI MỞ

  Dịch từ bài viết của tác giả Sunitha Ramadurai trên trang tinybuddha.

Một phụ huynh gần đây đã chia sẻ với tôi: “Tôi quy định các con của mình phải đọc sách 1 giờ mỗi ngày. Bây giờ chúng đã quen với điều đó. Nhưng tôi nhận thấy rằng các con đã ngừng đặt câu hỏi, không còn tò mò nữa và trông chúng rất buồn tẻ. Điều đó làm tôi phiền lòng”.

Kỳ lạ là việc đọc sách lại làm giảm đi sự tò mò thay vì khơi dậy nó. Ngoài ra, cuộc trò chuyện này khiến tôi tò mò về một thứ: sự tò mò. Tại sao sự tò mò lại quan trọng? Liệu chúng ta có thể ngừng tò mò hay không?

Khi còn nhỏ, chúng ta háo hức ngắm nhìn mọi thứ xung quanh từ tất cả các góc độ và tự hỏi đó là gì. Một trong những câu hỏi được sử dụng nhiều nhất khi chúng ta còn bé có lẽ là “tại sao” và “tại sao không”.

Theo tôi, có hai khía cạnh cơ bản của cuộc sống: tồn tại (being) và hành động (doing). Tò mò là một phẩm chất của sự tồn tại. Sự tò mò là việc dành thời gian để tìm hiểu điều gì đó, tận hưởng khoảnh khắc với sự ngạc nhiên và say mê, vượt ra khỏi giới hạn của tâm trí, thời gian, nhận thức, quy tắc và kỳ vọng.

Những người hay tò mò dường như có cuộc sống sinh động hơn. Họ có khả năng khám phá và nắm bắt nhiều cơ hội hơn vì muốn biết chúng sẽ dẫn mình đến đâu. Họ kết nối với nhiều người hơn vì muốn tìm hiểu về những người này. Thử những điều mới mẻ cũng không khiến họ chùn bước.

 Chúng ta ngừng tò mò về thế giới từ khi nào?
Tất cả mọi người đều được ban tặng sự tò mò, nhưng đến một thời điểm, chúng ta lại không sử dụng nó nữa. Đó là khi chúng ta bị cuốn vào việc hành động (doing).

Chăm lo cho gia đình và công việc, mưu sinh, bắt kịp những yêu cầu của thế giới và chính bản thân... Thật khó để cán cân cuộc sống không nghiêng về phía “doing”. Sự tò mò giờ đây phải tạm lùi về phía sau và chẳng còn cơ hội lên tiếng.

Tuy nhiên, sự tò mò là lớp sơn làm tăng thêm vẻ sáng bóng cho những việc mà chúng ta làm. Giống như Brian Grazer đã nói trong cuốn sách “A Curious Mind” (Sức mạnh của sự tò mò), chúng ta sinh ra đã rất tò mò. Cho dù sự tò mò có bị tàn phá đến mức nào, nó vẫn ở ngay đó và chờ được đánh thức.

Nếu bạn muốn khơi dậy sự tò mò của mình thì hãy đọc ngay một vài mẹo đơn giản dưới đây.
 Từ bỏ những định kiến
Đây là câu chuyện về nhà vật lý nổi tiếng Richard Feynman, người đã đoạt giải Nobel năm 1965. Một ngày nọ, khi đi dạo trong vườn, Richard hỏi cha mình: "Đây là con chim gì vậy ạ?". Cha anh ấy trả lời "Nó là một con hoét miệng nâu" và tiếp tục nói tên của con chim đó bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Sau đó, người cha đã nói với Richard: "Bây giờ, con hoàn toàn không biết thứ gì khác về con chim ngoại trừ cái tên".

Chúng ta thường có những định kiến về mọi người và vật xung quanh. Anh ta là một kẻ nghiện rượu, cô ấy là một kẻ nói dối, tôi là người thất bại. Nó sẽ khiến chúng ta bị nhốt trong một cái bẫy nhận thức.

Tôi có quen một người phụ nữ thường được nhận xét là "phiền phức". Tôi không vui khi cô ấy gọi cho mình và luôn cảm thấy khó chịu lúc gặp mặt vì đã mặc định rằng cô ấy vốn rất phiền phức. Nhưng sau đó, tôi nhận ra cô ấy còn có nhiều ưu điểm khác: hài hước, đầy yêu thương, tận tình và tò mò. Sau đó, tôi học cách tự hỏi rằng liệu người khác/sự việc khác còn điều gì mà mình chưa thấy không.

Bạn thấy đấy, khi bỏ đi những định kiến, tâm trí chúng ta được mở mang và tiếp xúc với muôn vàn điều mới mẻ.

 Thay vì nói “Tôi đang chán”, hãy tận dụng sức mạnh của từ “nhưng”
Chắc chắn không ít lần bạn đã thốt lên hoặc có suy nghĩ tôi “chán quá”. Buồn chán là rào cản cho sự tò mò vì nó giới hạn tâm trí. Thông thường, cảm thấy buồn chán không phải là vấn đề. Vấn đề là khi chúng ta dừng lại ở đó mà không nhìn xa hơn, chấp nhận đóng cánh cửa dẫn đến thế giới đầy màu sắc. Một mẹo nhỏ để đánh lừa tâm trí là sử dụng sức mạnh của từ “nhưng”.

Mỗi khi bạn thấy buồn chán, hãy nhanh chóng thêm từ “nhưng” vào phía sau. Tôi đang buồn chán, nhưng hãy làm điều gì đó vui vẻ! Tôi cảm thấy buồn chán, nhưng lý do là gì?

“Nhưng” phủ định mọi thứ đứng phía trước và tập trung vào mệnh đề ở đằng sau nó. Ngay cả khi bạn không tìm thấy từ thích hợp để bổ sung vào phía sau “nhưng”, chỉ cần nói “nhưng” và tạm dừng. Hãy xem điều xảy ra tiếp theo, bạn có thể sẽ bất ngờ.

Nếu nghĩ về câu "Tôi chán", bạn sẽ thấy nó khá vô ích. Chúng ta đang sống trong một thế giới rộng lớn với quá nhiều điều chưa được khám phá, làm sao bạn có thể cảm thấy nhàm chán? Hãy thử nhìn các tình huống với con mắt tò mò và để cho trí tưởng tượng của bạn được bay xa.

 Đặt câu hỏi cho mọi thứ
Tại sao cây cối xanh tươi? Tại sao chim bay? Tại sao bầu trời màu xanh? Tại sao tôi không được tăng lương? Tại sao tôi không thể giảm cân? Tại sao tôi làm công việc hiện tại?

Chìa khóa để khơi gợi trí tò mò là đặt câu hỏi với sự hào hứng, như thể bạn đang cố gắng giải đáp một bí ẩn. Hãy nhớ rằng, hàng triệu người đã nhìn thấy quả táo rơi, nhưng chỉ Newton mới hỏi tại sao. Có rất nhiều thứ để bạn thắc mắc trong cuộc sống, công việc và cả các mối quan hệ. Hãy liên tục đặt câu hỏi để khai phá khả năng vô tận của trí tò mò.

Nguồn tham khảo: tinybuddha